Gilbert Tipi Belemedik (Pozantı) Deltasının Sedimantolojik Özellikleri

Makalenin İngilizce İsmi: 
Sedimentary Features of Gilbert Type Belemedik Delta (Pozantı)
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Belemedik
Fasiyes birlikteliği
Gilbert tipi delta
Sedimanter ortam
Türkçe Özet: 

İnceleme alanında (Belemedik –Pozantı/Adana), Çakıt Çayı’nın önünün heyelanla kapanması sonucu
meydana gelen gölde, 20 metre kalınlığında delta-göl fasiyes kompleksi oluşmuştur. Belemedik
Deltası’nda 4 ana fasiyes birliği ayırt edilmiştir. Bunlardan birincisi; farklı tane boyundaki
konglomeralardan ve kumtaşlarından meydana gelmiştir. Düzlemsel çapraz tabakalanma ve derecelenme
gösteren bu fasiyes birliği örgülü nehir sisteminin uzak kesimlerini gösterir. İkinci fasiyes birliği
konglomera, kumtaşı, silttaşı ve kiltaşlarından oluşur. Bu fasiyes birliğinde kanal geometrisi tipiktir. Kumsilt
lamina ardalanması ve küçük ölçekli çapraz tabakalanmalar ile ripıl laminalar üst seviyelere doğru
bollaşırlar. Üçüncü fasiyes birliği; silttaşı, kiltaşı ve kumtaşlarının ardalanmasından meydana getirilmiştir.
Ripıl laminalanmalar ve çapraz tabakalanmalar boldur. Bu fasiyes birliği delta ön takımlarını gösterir
Dördüncü fasiyes birliği; oldukça geniş yayılımlı, düzlemsel çapraz tabakalı veya ripıl laminalı çökellerden
oluşmuştur. Buradaki kumtaşları, ince, çok ince tane boylarına sahiptirler. Bu fasiyes birliği, türbiditik
akıntıların silt-ince kum gibi malzemeleri delta ilerisi ortamlarda (göl ortamında) çökeltmesi ile meydana
gelmiştir.

Key Words: 
Belemedik
Facies association
Gilbert type delta
Sedimentary environment
İngilizce Özet: 

In the lake which was formed as a result of the blocking of Çakıt River by landslide in the investigation
area (Belemedik – Pozantı/Adana), 20 m thick delta-lake facies complex deposits were formed. 4 main
facies association were identified in Belemedik Delta. First of them is composed of conglomerates having
varied grain size and sandstones. This facies association shows plannar cross bedding and graded bedding
and represents proximal part of the braided river system. The second-facies association consists of
conglomerates, sandstones, siltstones and claystone. Channel geometry is typical in this association.
Alternating sand-silt laminations and small scaled cross beddings and ripple marks are abundant near
upper levels. Third facies association represented by siltstone, claystone and sandstone alternations.
Ripple laminations and cross beddings are abundant. That facies association shows delta bottom set
deposits. Fourth-facies association is characterized by large lateral extension of plannar or ripple
laminated sediments. Sandstones in this association have fine to very fine grain size. This facies
association shows that it occurred to by the deposition of materials like silt and fine sand by turbidity
currents in the front part of the delta environment (lake environments).

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Şeref KESKİN
Yazar Üniversitesi: 
Niğde Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Mimarlık Fakültesi 
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
2. Yazar
Yazar Adı: 
Mustafa SÖNMEZ
Yazar Üniversitesi: 
Niğde Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Mimarlık Fakültesi 
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
Yazar E-posta: 
mustafasonmez@nigde.edu.tr
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2009
Cilt/Sayı: 
33
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
45-61
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1984_pp_45-61.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Alçiçek, M. C., Kazancı, N., Özkul, M. ve Şen, Ş.,
2004. Çameli (Denizli) Neojen Havzasının
tortul dolgusu ve jeolojik evrimi. Maden Tetkik
ve Arama Dergisi 128. 99-123.
Allen, P. A. and Allen J. R., 1993. Basin Analysis
Principles and Applications. Blackwell
Scientific Publications, London, 451 p.
Blumenthal, M., 1956: Yüksek Bolkardağları’nın
Kuzey Kenar Bölgelerinin ve Batı Uzantılarının
Jeolojisi. MTA Yayınları, Seri D, No 7.
Boggs, J.R.S., 1995. Principles of Sedimentology and
Stratigraphy. Prentice-Hall Inc., New Jersey,
774 p.
Boyer, B. W., 1982. Green River laminites: does the
playa lake model really invalidate the stratified
lake model. Geology, 10, 321-324.
Enos, P., 1977. Flow regimes in debris flow.
Sedimentology, 24, 133-142.
Hampton, M. A., 1975. Competence of fine grained
debris flow. Journal of Sedimentary Petrology,
45, 834-844.
Heward, A. P., 1978. Alluvial Fan and lacustrine
sedimentsfrom the Stephanien A and B
coalfields, northern Spain. Sedimentology, 25,
451-458.
Hunter, R. E., 1977. Terminology of cross stratified
sedimentary layers and climbing ripple
structure. Journal of Sedimentary Petrology, 47,
697-706.
Ilgar, A., 2004. Zorunlu regresyon, transgresyon ve
sediman getiriminin, havza kenarı çökelme
sistemlerinin sedimantolojik ve istif stratigrafik
gelişimi üzerindeki kontrolu, Ermenek Havzası
(Orta Toroslar). Maden Tetkik ve Arama
Dergisi, 128, 49-78.
Karabıyıkoğlu, M ve Hakyemez, Y.,1985. Gilbert tipi
delta çökelleri çökelme modeli ve Sivrice
Deltası örneği. Jeomorfoloji Dergisi, 13, 37-41.
Karabıyıkoğlu, M., Örçen, S. ve Tolluoğlu, Ü., 2005.
Van Gölü kuzey çevresindeki Geç Kuvaterner
gölsel taraça çökellerinin fasiyesleri çökelme
ortamları ve çökelme istiflerinin paleo Van Gölü
düzeyi oynamaları bakımından önemleri. 2-5
Haziran 2005, Türkiye Kuvaterner
Sempozyumu-V, 273-274.
Kneller, B.C., Branney, M.J., 1995. Sustained highdensity
turbidity currents and the deposition of
thick massive sands. Sedimentology, 42, 607–
616.
Lagap, H., 1985. Kıralan-Karaisalı (NW) Adana
Alanının Stratigrafisi, Çukurova Üniversitesi
Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 1/1, 103-
116.
Lowe, D. R., 1975. Water escape structures in coarse
grained sediments. Sedimentology, 22, 157-204.
Lowe, D.R., 1982. Sediment gravity flows II:
depositional models with special references to
the deposits of high-density turbidity currents.
Journal of Sedimentary Petrology, 52, 279–297.
Mial, A. D., 1977, A Rewiev of the Braided River
Depositional Environments. Eart Sciences
Review., 13, 1-62.
Mial, A. D., 1978. Lithofacies types and vertical profile
models in braided river deposits. Canadian
Society Petroleum Geologists, 5, 597-604.
Postma, G. and Roep, T.B., 1985. Resedimented
conglomerates in the bottomsets of Gilbert-type
gravel deltas. Journal of Sedimentary Petrology,
55, 874–885.
Shanmugam, G. and Moiola, R. J., 1991. Types of
submarine fan lobes: Models and implications.
American Assocation Petroleum Geology
Bulletin, 75, 156-179.
Tanner , W. F., 1967. Ripple mark indises and their
uses. Sedimentology, 9, 89-104.
Tekeli, O., Aksay, A., Ürgün, B. M. ve Işık, A., 1984,
Geology of the Aladağ Mountains. International
Symposium on the Taurus Belt, Procedings, ed.
Tekeli, O. ve Göncüoğlu, M. C., 143-158.
Uçar, L., 1997. Gülek-Pozantı-Kamışlı alanının
stratigrafik ve sedimanter petrografik
incelenmesi. Çukurova Üniversitesi, Fen
Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 493 s, Adana.
Uçar, L., 2001, Ecemiş Fay Kuşağı Boyunca Gülek-
Kamışlı Alanının Stratigrafisi. Niğde
Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi
Ecemiş Fay Kuşağı Çalışma Grubu Workshop-I,
Bildiriler, 91-112.
Ünlügenç, U. C., 1986. Kızıldağ Yayla (Adana)
dolayının jeolojik incelenmesi. Çukurova
Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek
Lisans Tezi, 77s, Adana.
Winsemann J., Asprion, U., Meyer, T. and Schramm,
C., 2007. Facies characteristics of Middle
Pleistocene (Saalian) ice-margin subaqueous fan
and delta deposits, glacial Lake Leine, NW
Germany. Sedimentary Geology, 193, 105–129
Yetiş, C., 1978. Çamardı (Niğde) yakın ve uzak
dolayının jeoloji incelemesi ve Ecemiş Yarılım
Kuşağı’nın Maden Boğazı-Kamışlı arasındaki
özellikleri: İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi,
Doktora Tezi, 164 s, İstanbul.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.