Malatya-Yeşilyurt Altınlı Florit Cevherleşmesi: Toroslarda Paleokarst Tipi Bir Yatak

Makalenin İngilizce İsmi: 
Malatya-Yeşilyurt Gold-Bearing Fluorite Mineralization: A Paleokarst Type Deposit in Eastern Taurides, "Turkey
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Doğu Toroslar
Malatya-Yeşilyurt
Florit
Paleokarst
Diskordans Düzlemi
Silika-Kabuk
Türkçe Özet: 

Malatya-Yeşilyurt altın h-florit cevherleşmesi, Malatya Metamorfıtlerine ait Devoniyen (?)-
Karbonifer yaşlı, mermerler ile bunların üzerinde diskordans olarak bulunan Permiyen yaşlı şistlerin
dokanakları boyunca gözlenir.. Diskordans düzlemini takip eden yaklaşık 12 km uzunluğunda
bir zon boyunca kesikli olarak izlenen cevherleşmelerin, kalınlığı. 1 m ile 30 m. arasında değişmektedir.
Cevherli zonun litolojik bileşimi konglomeratik breştir. Breş parçaları şist, kristalize kireçtaşı,
çört ve florit bileşimindedîr. Matriks ise başlıca mikrokristalin kuvars, florit ve limonitten oluşur.
Cevherli zon, yüksek silis içeriği {> 50%) ve sertliği nedeniyle çevre kayaçlara göre farklı bir
morfoloji sunar, Cevherler iki farklı morfolojik şekil gösterirler ; (1) uyumsuzluk düzlemine yaklaşık
paralel yatay konumlu kütleler ; (2) kırık ve boşluk dolguları, şeklindeki derîne doğru daralan
konik kütleler.. Cevherli zonun altın içeriği değişkendir. Florit içerikli breşik yapının gözlendiği
grafitik organik madde içeren kesimlerde altın içeriği maksimum değerlere (12,5 g/t) ulaşır.
Florit ve organik madde içermeyen breşik yapının az olduğu kesimlerde ise altın içeriği daha az
olup minimum değerlere (100 ppb) düşer. Jeolojik konumu, yapı-doku özellikleri ve mineralojik
bileşimi açısından Malatya-Yeşilyurt altınlı-florit cevherleşmesinin diskordans düzlemlerine bağlı
paleokarstik bir yatak olduğu ve bölgede. Geç Eosenden beri devam eden karşılaşma süreçleriyle
oluştuğu düşünülmektedir, Cevherli zonun üst kesimlerinde yer alan killi,, kırıntılı ve karbonatlı
kayaçlar, altınlı-florit cevherleşmesi için. en olası kaynak olarak gözükmektedir. Cevheri oluşturan
bileşenlerin (flor, altın, silis vd.) bu kaynak kayaçlardan gravite kontrollü olarak derinlere
doğru, hareket eden meteorik çözeltiler tarafından zenginleşme ortamına taşındığı düşünülmektedir.
Malatya-Yeşilyurt altınlı-florit cevherleşmesi, Doğu Toroslarda oluşumu, karstlaşma. süreçlerine
bağlı olduğu ve yayı hm ı diskordans düzlemleri tarafından kontrol edildiği ifade edilen ilk
cevheri eşmedir. Konumu ve yayılımı dikkate alındığında, bu tür cevherleşmeler açısından Doğu
Toros Kuşağının önemli olabileceği düşünülmektedir.

Key Words: 
Eastern Taurus
- Malatya-Yeşilyurt
Fluorite
Paleokarst
Discordance
Siliceouscrust crust
İngilizce Özet: 

The gold-bearing fluorite mineralizations are observed along the contacts between Devonian/?)-
Carboniferous crystallized limestone of Malatya metamorphics and Permian schists, which
unconformabfy overlie the former. The thickness of mineralization varies from 1 m to 30 m and the
ore bearing zone may attain up to 10 km lengths along the unconformity surfaces. The lithological
composition of the ore hearing zone is represented by conglomerate/breccia. The matrix: of breccia
is mainly composed of quartz, fluorite and limoniie, The rock and ore fragments within the breccia
are crystallized limestone, schist, chert and fluorite. Due to its high silica content, ore bearing zone present a different kind of morphology compared to surrounding rocks. Two different morphological
features are present (1) unconformity-concordant, flat-lying and more or less tabular bodies (2)
conical bodies extending downwards in the form ofkarstic cavity-fillings and they become narrower
as they extend downwards.. The gold content of ore-bearing zone is highly variable.. The gold
contents of the breccia ore containing graphitic organic material, reach up to 12,5 ppm. However,
when there is no breccia texture and fluorite, the gold content gets much lower and decreases down
to 100 ppb. In terms of geological position, structural-textural features, and mineral content, the
Malatya-Yeşüyurt gold-bearing fluorite mineralization is a paleokarst type deposit formed on the
imcorformity surfaces and believed to have been formed by karstification process thaï has continued
in the region since Laie Eocene. Units consisting clay, sand and carbonate, which is overlying orebearing
zone are favored as the most likely source of gold-bearing fluorite mineralization.. It is
assumed that the components that formed the mineralization have been carried to the enriching
environment by means of solutions that move deep down under gravity control Meanwhile, goldbearing
fluorite mineralization is the first ever known mineralization its formation is based on
karstification process at the Eastern Taurus Belt and whose distrubition is controlled by the
uncorformity surfaces. Hence when its geological position and extension are concerned, this type of
mineralization seems to be extremely important to form a basis for Jurther exploration studies in the
Eastern Taurus Orojenic Belt.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
M. Kemal REVAN
2. Yazar
Yazar Adı: 
Yurdal GENÇ
Yazar Üniversitesi: 
Hacettepe Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2003
Cilt/Sayı: 
27
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
76-93
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2016_pp_76-93.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Allmann, R., and Koritnig, S.., 1969,, Fluorine.
In: Handbook öf Geochemistry.
Wedepohl, K. H., (eds), vol., H/1, p. 9-B-l
toll-A-1.
Allmann, R.., and Crocket, X H., I974, Gold., In
: Handbook of Geochemistry. Wedepohl,
K. H. (eds), vol. H/4, p. 79-A-l to 80-A-2.
Asutay, HJ., 198.5, Baskil çevresinin jeolojik ve
petrografik incelenmesi,, A.Ü.F.F. Müh.
Fak. Doktora tezi. (yayımlanmamış), 156,
Ankara.
Asutay, HJ.. ve Turan, M., 1986, Doğu Toroslar
Keban-Baskil (Elazığ) dolaylarının jeolojisi.
MTA Gen. MikL Jeol. Etüd. Daî. Rapor
Arşivi.,
Brigo, L., Gamana, G., Rodeghiero, F. and
Potenza, R., 2001, Carbonate-hosted
siliceous crust type mineralization of
Carnic Alps (Italy-Austria). Ore Geology
Reviews 17 (2001) p. 199-204.
Ekmekçi, M., 2003, Review of Turkish karst
with emphasis on tectonic and
paleogeographic controls, Acta
Carsologica, vol. 31(3) (inprint)
Genç, Y., 2001,, Pöhrenk (Çiçekdağı-Kırşehir)
Fiorit Yatağı : Sedimanter Kayaçlara Bağlı
Fiorit Yataklarının Orta Anadolu" dan
Bîr Örnek. 54. TJ.K. 740 Mayıs 2001
Ankara, Proceeding No 54-52.
Genç, Y.,, Vennemann, T. W.. ve Satır, M.,2002,
Sedimanlara bağl ı Pöhrenk (Ç içekdağ-
Kırşehir) fiorit yatağının kökenine ilişkin
hidrojen, oksijen ve karbon izotop verileri,,
55. T. J. K. B. Bildiri Özleri Kitabı, 1I -
15 Mart 2002, s. 104..
Genç, Y., Vennemann, T,. W., and Satır, M,
2003, Carbon, oxygen and hydrogen
isotope evidence for the origin, of the
seel iment hosted Pöhrenk (Çiçekdağı-
Kırşehîr-Central Anatolia) fluorite
deposit, Turkey.. In : Eliopoulos, D,G.
Et.al.(edits.). Mineral Exploration and
Sustainable Development,, Proceedings of
the seventh biennial SGA Meeting,
Athen, Greece, 24-28 August 2003,, vol..
2, p. 871-874.
Gözübol, A. M. ve Qnal, ML, 1986, Çat Barajı
İsate Tünelinin Mühendislik Jeolojisi ve
Kaya Mekaniği İncelemesi, ve Malatya
Çelikhan Alanının Jeolojisi.. TÜBİTAK
Projesi, TABG-647.
Güvenç, T.., 1981, Tetisin Permiyen ve Triyas
Stratigrafisi ve Paleocoğrafyası. HÜ Yerbilimleri
Eııst. Yayınları, sayı 7, 27-42.
Kıpman, E.,, 1976, Kebanın jeolojisi ve
volkanitlerinin petrolojisi. Doçentlik tezi,
1st. Öniv,. Fen. Fak. Mineraloji ve Petroloji
Kürsüsü.
Kipman, E., 1981, Kebanın jeolojisi ve^Keban
şariyaji. İstÜniv. Yerbilimleri Derg., 1, 1-
2, 75-81, İstanbul,
Liebau,, F., Condie, K.. C. and Siever, R., 1969,
Silicon In : Handbook of Geochemistry.
Wedepohl, K. H,, (eds), vol. II/l, p,. 14-A-
1 to 14-I1-3.
Özgenç, 1,, 1981, Ovacık (Tavşanlı-KUtahya)
fluorit yatağının jeolojisi, Jeoloji Mühendisliği.
Dergisi, 43, s... 5-14.
Özgül, M, 1.976, Toroslann bazı temel jeolojik
özellikleri, Türkiye Jeo.. Kur., Bill.!,,, 19, 1,,
s. 65-78, Ankara.,
Perinçek, D.,,, 1978, Çelikhan-Sincik-Koçali
(Adıyaman İli) alanının jeolojisi ve petrol
olanaklarının araştırılması. Doktora tezi,
İstanbul Univ. Fen Fak. Tatbiki JeoL Kürsüsü
212 s. İstanbul,.
Revan, M. K., 2003,, Malatya-Yeşilyurt altınlı
-fluorit cevherleşmesinin oluşumu ve kökeni
Yük,. Lis. Tez., Hacettepe Univ., Jeo.
Müh. Böl., Ankara, 71 s. (yayımlanmamış).
Revan, M. K., Genç, Y. ve Dumanlılar,, Ö.,
2003, Malatya-Yeşilyurt: Altınlı Florit
Cevherleşmeleri,, 56. Türkiye Jeo. Kur.,
Bil. Özleri, s. 118.
Rodeghiero, F., Fanlo, I., Subias, L9 Yuste,, A.,,,
Fernandez-Nieto, C. and Brigo, L,, 1996,,
Sulfide-fluorite-barjte-bearing siliceous
crusts related to unconformity surfaces of
different ages in Pyrenees and Alps : a
new model in carbonate-hosted deposits '?,.
Acta Geologica Hispanica. v. 30, p. 69-
81.
Sangster, D.. F., 1988, Breccia-hosted lead-zinc
deposits in carbonate rock. In : M, P.
James, P..Q, Choquette. Paleokarst.
Springer-Verlag. New York, Berlin,
Heidelberg, 102-116.,
Şaşmaz, A,., Önal, A., ve Önal, M., 1999, Çelikhan
(Adıyaman) fluorit cevherleşmeleri
ve bunların NTE jeokimyası.. 1. Batı Anadolu
Hammadde Kaynakları Sempozyum.
Bildirileri, s. 378-387, İzmir.
Şengör, C. ve Yılmaz, Y.., 1981, Tethtan
evolution of Turkey. A plate tectonic
approach ; Tectonophysics, v. 75, 181-
241.
Wright, V., P., 1982, The recognition and
interpretation of paleokarst : Two
example from, the Lower Carboniferous of
South Wales.. Journal of sedimentary
petrology, vol.. 52, No. 1, pp. 83-94.
Yazgan, E., 1983, A. geotravers between The
Arabian platform and the Munzur nappes..
Int. Synip, Geol. Taurus belt, 26-29 Sept..,
Guide book for excursion V... 17p. MTA
Ankara.
Yılmaz, A.,,, Ünlü, T., ve Sayılı, S., 1992, Keban
kurşun-çinko cevherleşmesinin kökenine
bir yaklaşım : Ön Çalışma. MTA Dergisi,
sayı 114, 47-71.
Zuffardi, P., 1976, Karsts and. Economie Mineral
Deposits. İn : Handbook of Stratabound
and stratiform ore deposits.. Wolf,
K.H. (eds), vol. 3,„ Elsevier,, Amsterdam.
pp. 176-213,.
Geological

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.