Afyon ve Çevresi'nin Depremselliği: 03 Şubat 2002 Çay Depremi Eşşiddet Haritası ve Deprem Riski

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Seismicity of Afyon and Ms Surroundings: Isoseist Map of 03 February 2002 Çay Earthquake, and Earthquake Risk Analysis
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Eşşiddet haritası
makrosismik gözlem
deprem riski
büyüklükfrekans ilişkisi
aşılma olasılığı
dönüş peryodu
Akşehir Fay Zonu
graben.
Türkçe Özet: 

Türkiye için doğ;al âfetlerin başında gelen deprem, 03.02.2002 tarihinde yerel saatle
09:11:28'de, Afyon ili çevresinde (Çay, Sultandağı, Bolvadin ve Çobanlar) büyük can ve mal
kayıplarına neden oldu. Afyon ve Çevresi, yakın tektonik sistemlerin yönlendirdiği deprem rejimine
göre, bu güne kadar en az 4.0 büyüklüktü (M>4.ö) 252 deprem, yaşadı. Batı Anadolu'da
etkin olan Gediz graben, sistemi, Dinar Fay sistemi ile Afyon'un güneydoğusundan kuzeybatısına
doğru uzanan Akşehir Fay sistemi ve Emirdağ;! Fay sistemlerinin etkisinde kalan
Afyon ve civarı,, ~5 ayda bir, en az. 4.0 büyüklüğünde bir deprem üreten aktif bîr tektonik, sistemin
içinde yer almaktadır.. Bu özelliğiyle, 6.0 büyüklüğündeki bir depremi 30 yılda %78, 7.0
büyüklüğündeki bir depremi ise aynı sürede %35 yaşama olasılığı vardır. Kayıtlara göre, bu
bölgede yaşanan en büyük deprem 1931 yılında. 7.0 büyük!.öğündedir.. Günümüze: kadar, en >az
6.0 büyüklüklü 8 depremin meydana, geldiği Afyon ve Çevresi, birinci derece deprem belgesi,
olarak, tanımlanır.
Bu çalışma ile elde edilen eşşîddet haritasından, arazî gözlemlerinden ve art sarsıntı dış
merkez dağılımlarının yönelimlerinden,. 03.02.2002 tarihli depremin (09:11:28; M<ı=6.0,
Mw=6.5), Âfcşetıir Fay Zonu'nun bir ürünü olduğu ve Çay (Afyon) Depremi adıyla anılması
gerektiği anlaşılmaktadır. Bölgedeki aktif faylara bağlı olarak yüzeylenen jeotermal
akışkanların çokluğu ve bölgenin yeraltı suyu yönünden, zengin tortul ve gevşek çökellerden
oluşmuş olması, hatalı ve denetimsiz yapı üretimi, olası depremlerdekî hasarı artırıcı en
önemli etkenlerdir.

Key Words: 
Isoseist map
macroseismic observation
earthquake risk
magnitudefrequency relation
exceedance probability
return period
Akşehir Fault Zone
graben
İngilizce Özet: 

Earthquake is the most important natural disaster in Turkey. The earthquake which
struck Afyon on 03 February 2002 at 09:11:28am (local time) caused great losses in human
life and property in Afyon and Us surroundings (Çay, Sultandağı, Bolvadin, Çobanlar). According
to the earthquake regime triggered by the tectonics of the region, 252 earthquakes
with a magnitude of 4.0 and greater have struck. Afyon and its surroundings 'which are under
the effect of the Gediz graben, Dinar, Akşehir, and Emirdağ fault systems exist within an active
tectonic system leading to earthquakes with a magnitude of 4:0 and greater once in 5
months.fVith this characteristic, the' occurrence probabilities of earthquakes in 30 years with a
magnitude of 6.0 and 7,0 are 78% and 35% respectively. The greatest earthquake recorded in
this area was in 1931 with a magnitude of 7.0. In terms of the Earthquake Zoning Map of
Turkey,. Afyon and its surroundings, where 8 earthquakes of a magnitude of 6.0 have occurred
so far, are termed as first order earthquake province.
In this study, firstly,: using macroseismic observations and distributions of aftershocks,
the isoseist map of the earthquake region for 03 February 2002 event is made. Secondly, the
location of ihe origin of 03 February 2002 (09:11:28am, Md=6.0, Mw=6..5) Earthquake is estimated.
In this effect, it can be concluded that this event is a result of Akşehir Fault Zone
and it is essential to name it as Çay (Afyon) Earthquake. Abundance of geothermal fluids
sampled with respect to active faults in the region, sediments and alterated deposits containing
abundant underground 'water, and the construction of faulty and uncontrolled buildings
are the main factors increasing the damage, hazard in earthquakes..

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Mehmet UTKU
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
2. Yazar
Yazar Adı: 
M. Ali DANIŞMAN
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeofizik Mühendisliği
3. Yazar
Yazar Adı: 
Nihal AKYOL
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeofizik Mühendisliği
4. Yazar
Yazar Adı: 
Zafer AKÇIĞ
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeofizik Mühendisliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2003
Cilt/Sayı: 
27
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
18-34
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2013_pp_18-34.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Akçığ, Z..., Utku,. M,.,. Danışman, MA., Akyol,
N., (2002), 03 Şubat 2002 Afyon-Çay
Depremi Makrosismik Raporu, Dokuz Eylül
Üniversitesi,, 15 sayfa,, Izmir.
Arpat, E., Aktar, M,, Berece, E., Karabulut,. H.,
Komut, T. ve Örgülü, G., (2002), 3 Şubat
.2002 Sultandağı Depremi ön raporu.
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma
Enstitüsü, Jeofizik Ânabilim Dalı, İstanbul.
Besang, C, Eckhardt, F.J., Harre, W. Freuzer,
H. ve Muller, P.,, (1977), Radiometrische
Altersbestimungen aus dem. Jungtentiar
der Türkei, Geol J.9 25, 139-167..
Colin,, H.,(1955), Jeolojik Harita İzahnameleri
(Afyonkarahisar 72/2 ve 72/4 paftaları),
MTA, Rapor No: 2244, Ankara..
Çevikbaş, A,, Ercan, T. ve Metin,, S., (1988),
Geology and Regional Distribution of
Neogene Volcanics between AiyonŞuhut,
Jour. Pure and AppL Sei,, METU,
Ankara, 21/1-3, 479-499..
Ercan, A., (2000), Türkiye Deprem Bölgelendirme
Haritası, Atlas Dergisi, Sayı: 86,
Mayıs-2000, No: 2000/5, Sayfa; 146-147,
Erişen, EL, Akkuş, L9 Uygur,, K.. ve Koçak, A.,
( 1996), Türkiye Jeotermal Envanteri,,
MTA, Ankara, p.480..
Gumbel, E., J.s (1958), Statistics „of Extrem.es,,
Columbia University Press, USA.,
Gutenberg, B. ve Richter, C, F.. (1942),
Earthquake Magnitude., Intensity, Energy
and Acceleration, Bull SeismoL Soc Ant,
Vol. 32, No. 3, 163-191.,
Gutenberg, B.. ve Richter, C, F. (1944),
Frequency of earthquakes in California,
Bull SeismoL Soc, Am., Vol., 34, 185-188.,
Kandilli Rasathanesi ve Deprem. Araştırma Enstitüsü
Veri Bankası,
http://www.koeri.boiin.edu.tr, Boğaziçi
Üniversitesi İstanbul.
Keller, J.,, (1983), Potassic Lavas in the
Oregenic Volcan i sm of the Mediterranean
Area, Jour, Volcanology and Geothermal
Research, 18,, 321-335.
Ketin, İ., (1966), Anadolu'nun Tektonik Birlikleri,
MTA Dergisi, 53, Ankara,
Koçyiğit, A., ( 1984),. Güneybatı Türkiye ve yakın
dolayında levha içi yeni tektonik gelişim.,
Türkiye Jeo. Kur:, Bulk, 27, 1-16.
Koçyiğit, A. ve Özacar, A.A., (2003),,
Extensîonal Neotectonic Regime through
the NE Edge of the Outer İsparta Angle,
SW Turkey: New Field and Seismic Data,
Turkish J. Earth ScL, Vol.,12, No.,1,
pp.67-90.
Koçyiğit, A., Ünay,, E., ve Saraç, G., (2000),
Episodic graben formation and.
extensional neotectonic regime in. west
Central Anatolia and the İsparta Angle; a
case study in the Akşehir-Afyon Graben,
Turkey,, In: Bozkurt, E,, Winchester,, J.A.,
Piper, J.A..D.. (eds), Tectonics and
Mag;matism in Turkey and surrounding
Area, Geol Soc. Spec: Publ, 173,, 285-
301.
Öztürk, E.M, ve Öztüık, Z., (1989), Balçıkhisar-
Karadilli (Afyon)- Dereköy (İsparta) Dolayının
Jeolojisi Raporu, (yayınlanmamış),
MTA, 282-286, Ankara,
Sun,, S., (1979), Gazlıgöl (Afyon) Yöresinin
Jeoloji İncelemesi, Bitirme Projesi, Ege
Üniversitesi, Yerbilimleri Fakültesi,. Jeoloji
Mühendisliği, 22 sayfa, İzmir..
Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Kuşçu, L, (1992),, Türkiye
Diri Fay Haritası, Maden Tetkik
Arama, Genel Müdürlüğü, Ankara.
Şengör, A.M.C., Görür, N.,, and Şaroğlu, F..,
(1985), Strike-slip faulting and related
basin formation in zones of tectonic
escape: Turkey as a case study, Strike-
Slip Deformation Basin Formation and
sed imentation, Society of Economic
Paleontologists and .Mineralogists, Spec.
Publ.,No.37,pp.227-264.
Tatlı, S,, (1973), Afyon, Gazlıgöl-Susuz Alanının
Jeolojisi ve Jeotermal Enerji olanakları,
MTA, Rapor no: 2900, Ankara.
USGS (United States Geological Survey),
http://neic.usgs.gov
Utku, M., ve Özyalın, Ş,, (2001),, Yeni Q100:
Deprem. Risk Analizi Bilgisayar Yazılımı,,
///., İzmir ve Çevresi 'nin Deprem-
Jeoteknik Sempozyumu (JEOTEKNIKIII),
CD-ROM,, 5 sayfa, 12-14 Kasım
2001, İzmir.
Utku, M., ve ÖzyaJiîi, Ş., (2002), Teknolojik
Anlamıyla Q100: Deprem Risk Analizi
Bilgisayar Yazılımı, Bilgi Teknolojileri
Kongresi, CD-ROM (8 sayfa), Bildiri
Özetleri, sayfa 151-155,, 06-08 Mayıs
2002, Pam.ukk.ale Üniversitesi, Denizli
Yağmurlu, F,., Savaşçın,, M.Y. ve Ergün, M.,
(1997),, Relation of Alkaline Volcanism
and Active Tectonîsm within the
Evolution of İsparta Angle, SW-Turkey,,
J. Geol, 105,, 717-728.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.