Bulanık Mantık: Özellikleri ve Süreksizlik Denetimli Bir Şey Duraysızlığına Uygulanması

Makalenin İngilizce İsmi: 
Fuzw Logic; Its Attributes, and Application to a Discontinuity Controlled Slope Failure
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Bulanık Mantık
deterministik analiz»
duraylıhk indeksi
şev duraysıziığı
Türkçe Özet: 

Bilgisayar destekli tasarım amaçlı mühendislik çalışmaları bir takım mantık sistemleri ve matematiksel uıo
deUeri gerektirir. Klasik sayısal analiz yöntemleri sadeleştirilmiş ve sınırlan belirli sistemlerin çözümü için uygun
olmasına karşın, karmaşık ve etkileşimli sistemlerin değerlendirilmesinde zaman zaman yetersiz kalabilmektedir,
özellikle mühendislik jeolojisinde kayaç ve zeminlerin dayanım parametrelerine bağlı sınıflandırılması ve bu
parametreler kullanılarak bilgisayar ortamında gerçekleştirilecek bilgi temelli uzmanlık sistemi (knowledgebased
expert systems) değerlendirmeleri için uygun nitelikte olan bulanık mantık yaklaşımı bu çalışma kapsamında
incelenerek, süreksizlik denetimli bir şev duraysszlığı bulanık mantık yaklaşımı kullanılarak değerlendirilmiştir.
Andezitler içerisinde gelişmiş olan kama türü şev duraysızlığmın analizi limit-denge yöntemiyle
yapıldığında, güvenlik katsayısı 1.24 olarak elde edilmiş» duraysız bîr şev için Tden büyük olarak hesaplanan bu
güvenlik katsayısının» şev geometrisi, süreksizlik konumları ve özellikle süreksizliklere ilişkin makaslama
dayanım parametrelerinin kesin bir şekilde belirlenememesinden kaynaklandığı düşünülmüştür, Bulanık mantık:
yaklaşımı île yapılan değerlendirmede ise duraylslık indeksi 0,31 olarak elde edilmiştir. Bu indeks değerine göre
şevin duraylılıği "orta*1 derecede olup, kaymaya eğilimlidir. Bu iki sonuç karşılaştırıldığında, bulanık mantık yaklaşımının,
yer yer olasılık yaklaşımlarının kullanımı gibi, klasik deterministik analiz yöntemlerini destekleyici
biçimde kullanılmasının yararlı olacağı ortaya çıkmaktadır»

Key Words: 
fuzzy logic
deterministic analysis
stability index
slope instability
.
İngilizce Özet: 

This paper is concerned with the basic attributes offitzzy logic, its possible application areas in engineering
geology and a simple slope stability application, Some uncertainties are inherent to many engineering geological
applications. In the literature, two types of uncertainty such as ignorance and variability are described, Some
approaches such as fuzzy logic, probability theory etc are used io minimize thest uncertainties. The fuzzy logic,
one of these techniques, is an effective tool to define some uncertainties sourced from ignorances and variabilities,
Theoretically, fuzzy rules can be constructed based either an expert knowledge or on a sei of observed or
measured data. One of the most important stage of fuzzy logic approach is the construction of membership functions.
The assumption underlying fuzzy logic theory* is that the transition from membership to non-membership
is seldom a step function. Rather, there is a gradual but specifiable change from membership to non-membership In crisp set theory, a membership Junction (pa(x)) has only Hvo values (0 and I). In this study, some memberhip
Junctions defined in the literature were presented with their graphical illustrations. In order to demonstrate the
strength and use of this approach, a conventional deterministic slope stability analysis incorporated with the
fuzzy logic was performed and the results were discussed A wedge failure occurred in the andésites was analyzed
and the factor of safety was found as 1.24. However, it was concluded that this result did not reflect the
actual condition, This was, most probably due to the uncertainties associated with the measurement of the shear
strength parameters,. Also, the stabiliiy index value was determined. According to the stability index, value the
stability class of this slope is fair and the slope is prone to slide.. When performing the fuzzy logic approach, the
triangular membership functions were selected,, because, a triangular members hip function can be defined bv a
maximum, a minimum and a mode value, In classical geotechnical studies, if there is no statistically significant
database, the use of fuzzy logic approach based on competent judgement can be accepted as an .effective way to
eliminate uncertainties.. As a consequence, the fuzzy logic is attracting more and more attention in several
research fields because it is able to tolerate a wide range of uncertainty.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Candan GÖKÇEOĞLU
Yazar Üniversitesi: 
Hacettepe Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
2. Yazar
Yazar Adı: 
Harun SÖNMEZ
Yazar Üniversitesi: 
Hacettepe Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
3. Yazar
Yazar Adı: 
Murat ERCANOĞLU
Yazar Üniversitesi: 
Hacettepe Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2001
Cilt/Sayı: 
25
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
19-31
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2030_pp_19-31.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Baecher, G.B., ve Einstein, H.H., 1978, Slope stability
models in pit optimisation. International
Proceedings 16 Apcom Symposium.,, Tucson,,
AKILSA., 501-512.
Bortolan, G. Ve Degani, R.,, 1985. A review of some
methods, for ranking, fuzzy subsets,. Fuzzy Sets
and. Systems, 15,1-20.
Cagnoli,, B., 1998, Fuzzy logic in volcanology.
Episodes, 21 (2), 94-96.
Caiosso, G., DelGreco, O.., ve Giani, G.P., 1987.
Some probabilistic approaches to stability
analysis of open pit explorations. In
Proceedings of International Symposium on
Engineering Geology, Beijing, China, 881-891.
Chowdhuty, R.N., 1986. Geomechanics risk model
for multiple failures along rock discontinuities.,
International Journal of Rock Mechanics
Mining Science and Geomechanics Abstracts,
23 (5) 337-346.
Chowdhury, R.N.. ve Xu, D.W., 1995. Geotechnical
system, reliability of slopes.. Reliability
Engineering and System. Safety,, 4'/,, i41-151.
Deere,.D.U. ve Miller, R,P,? 1966,. Engineering
Classification and Index Properties of Intact
Rock... U.S. Air Force Laboratory, Technical
Report No.AFNL-TR-65-116, Albuquerque,
N.M.
Dim.it.ru» V. ve Luban, F.„ 1986,. ön some optimisation
problems under uncertainty. Fuzzy Sets
and Systems, 18, 257-272.,
Di Mola, A., Sessa, S., Pedrycz, W., ve Sanchez, E,,
1989., Fuzzy Relation Equations and Their
Applications Knowledge Engineering. Klüver
Academic Publishers, London, 278s.
Dombi, J.,1990. Membership function as an evaluation.
Fuzzy Sets and Systems., 35, 1-21.
Ercanoğlu, M, 1997. Altındağ (Ankara) yerleşim.
bölgesindeki andezitlerde olası şev duraysızlık
modellerinin incelenmesi ve duraysızlık haritasının
oluşturulması. Yük.. Müh,. Tezi,
Hacettepe Üniversitesi,,, Ankara, 83 s., (yayınlanmamış).
Gopal, S,;ve Woodcock, C, 1994., Theory and. methods
for accuracy assessment of thematic maps
using fuzzy sets. Photogrammetric Engineering
and Remote Sensing. 60 (2), 181-188,
Gökçeoğlu, C, 1997,. Killi, yoğun süreksizlik içeren
ve .zayıf kaya kütlelerinin mühendislik sınıflamalarında
karşılaşılan güçlüklerin giderilmesine
yönelik yaklaşımlar. Doktora Tezi,
Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 214s.(yayınlanmamış).
Gökçeoğlu, C, Sönmez, H. ve Ercanoğlu, M.,, 2000.
Discontinuity controlled probabilistic slope
failure risk maps of the Altındağ (settlement)
region in Turkey.. Engineering Geology, 55,
277-296. ^
Grima, NLA. ve Babuska, R., 1999. Fuzzy model for
the prediction of unconfined compressive
strength of rock samples.. International Journal
of Rock Mechanics and Mining Science,,. 36,
339-349.
Grima, M.A. ve Verhoef, N.W., 1997, Forecasting of
rock trencher performance using a fozzy logic
approach. International Journal of Rock
Mechanics and Mining Science, 34 (3-4), 707.
Hammah, R...E ve Curran, J.H,» 1996, Optimal delineation
of joint sets using: a fiizzy clustering
algorithm., International Journal of Rock
Mechanics, and Mining Science, 35 (4-5), 495-
496,.
Heshmaty, B... ve Kandel, A.,, 1985. Fuzzy linear
regression and its application to forecasting in
uncertain environment Fuzzy Sets and
Systems, 15, 159-182.
Hoek, E, ve Bray,, X, 1981. Rock Slope Engineering,
Inst. Min. Metal., London, 353s.,
Hoerger, S.F., ve Young, D..S,, 1987. Predicting
loca! rock mass behavior using geostatistics,. In
Proceedings of 28th Symposium in Rock
Mechanics, Rotterdam, Balkema, 99-106..
loang, C.a, Lee,, D.H.. ve Sheu, C, 1992. Mapping
slope 'failure potential using fuzzy sets., Journal
of Geotechnical Engineering,. 118 (3), 475-494.
Juang, C.H.., Jhi, Y.Y. ve Lee, D.H., 1998, .Stability
analysis of existing slopes considering uncertainly.
Engineering Geology, 49,. 111-122,'
Kalamaras, G.S., 1.997,, A computer based system for
supporting decisions for tunneling in rock under
conditions of uncertainty. International Journal
of Rock Mechanics and. Mining Science, 34 (3-
4), 588,.,
Kaufmann-» A, ve Gupta, MM,, 1988. Fuzzy
Mathematical Models In Engineering and
Management Science, North-Holland Book
Co',,, Amsterdam, 338s.
Krasinska, E. ve Liebhart, A,, 1986. A. note on the
precision of linguistic variables for differentiating
between some respiratory diseases. Fuzzy
Sets and. Systems, 18, 131-142.
Lee, CF., Wang, S. ve Huang, Z,, 1999. Evaluation
of susceptibility of laminated rock to bendingtoppling
'deformation and its application to
slope stability study ' for the Longtan
Hydropower Project on the Red. Water River,
Guangxi, China. Proceedings of 9th
International Congress on. Rock Mechanics,
Paris, Eds., G. Vouille ve P. Berest,
A j\.Balkema, 119-122.
Leventhal, A.R., Barker, C.S. ve Am.bro.sis, L.P.,
1992, Malanjkhve copper project-overview of
the geotechnical investigation for optimum
mining exploration,. Regional Symposium on
Rock Slopes, India, 69-78.
Marek, J.M. ve Savely, J.P., 1.978., Probabilistic
analysis of plane shear failure mode..
International Proceedings of 19 th US
Symposium, on Rock Mechanics, 40-44,
Matternicht, G., 1999,. Change detection assessment
using fiizzy sets and remotely sensed data: an
application of topographic map revision,. ISPRS
Journal of Photogrammetry and Remote
Sensing. 54,221-233.
Miller, S.M., 1983. A statistical method to evaluate
homogenity of structural populations.
Mathematical Geology, 15(2), 317-328.
Moore, D.S., 1.997,, Statistics, Concepts and '
Controversies., W.H. Freeman and Co., New
York, 526s.
Nguyen, V.U., 1985. Some fiizzy set applications in
mining geomechanics. International Journal of
Rock Mechanics and Mining Science and
Geomechanic Abstracts, 22 (6), 369-379.
Sakurai, S. ve Shimizu, N., 1987. Assessment of
rock slope stability by fiizzy set theory. ISRM
Symposium on Rock Mechanics, A.A.
Balkema, 503-506,.
Svarovski S.G., 1.987.. Usage of linguistic variable
concept for human operator modelling,. Fuzzy
Sets and. Systems, 22,107-114.
Wang, F., 1990. Improving remote sensing image
analysis 'through fuzzy information representation.
Pbotogrammetric Engineering and Remote '
Sensing.. 56 (8), 1163-1169.
Yao, J... ve Farata5 H., 1986,. Probabilistic, treatment
of fuzzy events in civil engineering. Journal of Probabilistic Engineering Mechanics, 1(1), 58-
64,.
Zadeh, L.A,, 1965. Fuzzy sets., Information and
Control,, 8, 338-353.
Zadeh, LA., 1971. Quantitative fuzzy semantics.
Information of Science, 3, 159-176,.
Zadeh,, LA., 1984. Making; computers think like
people, IEEE Spectrum, 8, 26-32.
Zçttkr, AH., Poisel, R.s Lakovits, B, ve Kastner,
W., 1996. Control system, for tunnel boring
machines (IBM): A first investigation towards
a hybrid control system, International Journal
of Rock Mechanics and Mining Science,, 35 (4-
. 5), 674...
Zimmerman,, HJ., .1978., Fuzzy programming and
linear1 programming with several objective
functions,. Fuzzy Sets and Systems, 1,44-55.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.