ÜRETKEN VE ÜRETKEN OLMAYAN EMEK AYIRIMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME: ADAM SMİTH’İN “EMEĞİ” Mİ? KARL MARX’IN “DEĞERİ” Mİ?

Makalenin İngilizce İsmi: 
An Assessment on Productive and Unproductive Labor: Adam Smith’s “Labor” or Karl Marx’s “Value”?
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Sınıf
Üretken ve Üretken Olmayan Emek
Artık-Değer
Kapitalizm
Türkçe Özet: 

Kapitalist üretim tarzının 1970’li yıllardan itibaren uzun dönemli krize girmesiyle
birlikte üretken ve üretken olmayan emek ayrımı Marksist yazında farklı bağlamlarda
tartışılmıştır. Küreselleşme sürecinin, kapitalist sistemi krize sürüklemesiyle birlikte
yeniden önem kazanan Marksist ekonomi politik, üretken ve üretken olmayan emek
belirlenimi sorununu yeniden değerlendirmeyi gerekli kılmıştır. Bu çalışma, ekonomi
politik kuramda Adam Smith ve Karl Marx’ta üretken ve üretken olmayan emek ayrımının
çerçevesini kurmayı ve emek-değer ikilemini irdelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada,
öncelikli olarak A. Smith’in üretken ve üretken olmayan emek ayırımını ele alış biçimini ve
K. Marx’ın bu ayırıma yönelttiği eleştirileri üzerinde durulacaktır. Bunu takiben Marx’ın
üretken ve üretken olmayan emek ayırımının özgünlüğü ve A. Smith ile farklılığı ortaya
konulacaktır. Sonuçta marksist üretken ve üretken olmayan emek ayırımının belirleniminin
kapitalist sistemin kriz çözümlemeleri ve politik mücadele açısından önemi
vurgulanacaktır.

Key Words: 
Class
Productive and unproductive labor
surplus value
capitalism
İngilizce Özet: 

The distinction between productive and unproductive labor has been discussed in
Marxist literature within different contexts upon long-term crisis of capitalist mode of
production since 1970’s. Marxist political economy that has come into prominence due to
crisis of capitalist system led by globalization process has required re-examination of the
problem of productive and unproductive labor determination more precisely. This study
aims at establishing framework of distinction between productive and unproductive labor in
Adam Smith and Karl Marx within the context of political economy and assessing laborvalue
dilemma. In this study, first of all A. Smith’s approach to distinction between
productive and unproductive labor and criticisms made by K. Marx about this distinction
will be discussed. Following that, originality of distinction between productive and
unproductive labor made by Marx and its difference from A. Smith will be exhibited. In
conclusion, importance of determination of Marxist distinction between productive and
unproductive labor in terms of crisis analyses of the capitalist system and political struggle
will be discussed.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Metin Altınok
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Mersin Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
12
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
107-127
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1470_pp_107-127.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. BERTHOUD, Arnaud (1977), “Marx et A. Smith&aggrave; Propos de Travail
2. Productif et de I’économie Politique”, in Marx et L’économie Politique,
3. Presses Universitaires de Grenoble, François Maspero, Paris.
4. BLAUG Mark (1997), Economic Theory in Retrospect, fifth edition, Cambridge
5. University Press, UK.
6. BURAWAY, Micheal and Eric Olin WRİGHT (2001), “Sociological Marxism”,
7. www.ssc.wisc.edu/ Wright/SocMarx.pdf. (Erişim Tarihi 25.08.2010).
8. DENİS Henri (1973), Ekonomik Doktrinler Tarihi I, Çev.: A. Tokatlı, Sosyal
9. Yayınları, İstanbul.
10. FINE Ben and Laurence HARRİS (1979), Rereading Capital, London, Macmillan
11. FINE, Ben (1993), “Üretken Olan ve Üretken Olmayan Emek”, Marxist Düşünce
12. Sözlüğü, Der. M. Tunçay, Çev.: A. Suner, İletişim Yayınları, İstanbul,
13. 588-589.
14. GOUGH, Ian (1972), “Marx’s Theory of Productive and Unproductive Labor” New
15. Left Review, No: 76 Nov-Dec., 47-72.
16. GOUHG, Ian (1973), “On Productive and Unproductive Labor A Reply”, Bulletin
17. of the Conference of Socialist Economists, Winter, 1973, 68-73
18. KARAHANOĞULLARI, Yiğit (2006), “Marksist İktisatta Üretken Emek/Üretken
19. Olmayan Emek Tartışmasına Dair Bir Değerlendirme”, Mülkiye Dergisi,
20. C. XXX, Sayı 250, 81-95
21. KARAHANOĞULLARI, Yiğit (2008), “Marx’ta Üretken Emek Kategorisi Ve
22. 1988-2006 Dönemi Türkiye Ekonomisi İçin Ampirik Bulgular”, Ankara
23. Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt 63, Sayı 2, 117-142
24. KARAHANOĞULLARI, Yiğit (2009), Marx’ın Değeri Ölçülebilir Mi? 1998–
25. 2006 Türkiyesi İçin Ampirik Bir Deneme, Yordam Yayınları, İstanbul.
26. KARAKOÇ, Oktay (1990), “Üretken Emek-Üretken Olmayan Emek Ayrımı
27. Üzerine: A.Smith ve K.Marx”, Yayınlanmamış Seminer Çalışması,
28. İstanbul.
29. MARX, Karl (1978), Kapital C.I., 2.Basım, Çev.: A. Bilgi, Sol Yayınları, Ankara.
30. MARX, Karl (1979), Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, 4. Basım, Çev.: S. Belli,
31. Sol Yayınları, Ankara.
32. MARX, Karl (1998), Artık Değer Teorileri I-Kitap, Çev.: Y. Fincancı, Sol
33. Yayınları, Ankara.
34. MARX, Karl (1999a), Kapital’ Ek: Dolaysız Üretim Süreçlerinin Sonuçları, Çev.:
35. M. Topal, Ceylan Yayınları, İstanbul.
36. MARX, Karl (1999b), Grundrisse I-Kitap, Çev.: A. Gelen, Sol Yayınları, Ankara.
37. RICARDO, David (1997), Ekonomi Politiğin ve Vergilendirmenin İlkeleri, Çev.: T.
38. Ertan, Belge Yayınları, İstanbul.
39. ROUBINE, Isaak I. (1978), Essais sur la théorie de la valeur de Marx, 3 e Éditions,
40. Presses Universitaires de Grenoble, François Maspero, Paris
41. SAVAŞ Vural F. (2000), İktisadın Tarihi, 4 Baskı, Siyasal Kitabevi, Ankara.
42. SAVRAN, Sungur and E. Ahmet TONAK (1999), “Productive and Unproductive
43. Labor: An Attempt at Clarification and Classification”, Capital & Class,
44. No: 68, Summer, 113-152.
45. SELİK, Mehmet (1988), 100 Soruda İktisadi Doktrinler Tarihi, 4 Baskı, Gerçek
46. Yayın SMITH, Adam (1985), Ulusların Zenginliği, Çev.: A.Yunus-M.Bakırcı, Alan
47. Yayıncılık, İstanbul.
48. SMITH, Adam (2007), Ulusların Zenginliği 2, Çev.: M. Saltoğlu, Palme
49. Yayıncılık, Ankara.evi, İstanbul

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.