DÖVİZ KURLARINI AÇIKLAMAYA YÖNELİK YENİ YAKLAŞIMLAR

Makalenin İngilizce İsmi: 
The New Approaches Towards Explaining Exchange Rates
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Döviz kuru
Satın Alma Gücü Paritesi
Kurlarda Hedefi Aşma (overshooting)
Para İkamesi
Spekülatif Kabarcıklar Kuramı
Türkçe Özet: 

Döviz kuramları, döviz kurlarının yapısını, kurların nasıl oluştuğunu ve döviz kurları
ile para arzı, faiz oranı, enflasyon, ulusal gelir, ekonomik büyüme, uluslararası mal ve
sermaye akımları gibi makroekonomik değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkileri
açıklamaya çalışmaktadır. Döviz kurlarının bu denli önemli olması, döviz kurlarını
açıklamaya yönelik farklı döviz kuru yaklaşımlarının ileri sürülmesine neden olmuştur.
Döviz kurlarının belirlenmesinde rol alan ekonomik, sosyal ve siyasal etmenlerin çeşitliliği
ve karşılıklı bağlılıkları sebebiyle kurları tek bir kuram ile açıklamayı olanaksız
kılmaktadır. Benzer olarak döviz piyasasında yaşanan yeni gelişmeler, dış ticaret akımları
ve satınalma gücü paritesi yaklaşımı gibi geleneksel yaklaşımlar ile döviz kurlarının
açıklanmasını zorlaştırmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı, döviz kuramlarını
açıklamaya yönelik teorilerin geçirdiği evrimi incelemektedir. Bunun için döviz kurlarını
açıklamaya yönelik geleneksel yaklaşımlar ele alındıktan sonra, yeni yaklaşımlardan
Mundell Fleming modeli yaklaşımı, parasalcı yaklaşım, portföy dengesi yaklaşımı, para
ikamesi yaklaşımı, faiz haddi paritesi yaklaşımı, kurlarda hedefi aşma yaklaşımı, etkin
piyasalar kuramı yaklaşımı, uyumcu beklentiler yaklaşımı, rasyonel beklentiler yaklaşımı,
yeni bilgi yaklaşımı, güvenli sığınak etkisi yaklaşımı, spekülatif kabarcıklar yaklaşımı ve
döviz piyasasının mikro ekonomik yapısı yaklaşımı ele alınarak döviz kuru teorilerinin
serencamı gözler önüne serilmeye çalışılacaktır.

Key Words: 
Exchange Rates
Purchasing Power Parity
Overshooting in the Exchange Rates
Money Substitution
Speculative Bubles Theory
İngilizce Özet: 

Exchange rate theories attempt to explain the structure of exchange rates, how these
rates are determined, and the relationship between exchange rates and some
macroeconomic variables such as money supply, interest rates, inflation, GDP, economic
growth, international goods and capital movements. There are many exchange rate theories
trying to explain the determinants of exchange rates in the literature. The international trade approach, and the purchasing power parity approach are known to be the traditional
approachs. Due to the new developments in the exchange rates, traditional approachs
become insufficient to explain the rates structure. Today, exchange rates can not be
explained by just one simple theory since the social, the economical, and the political
figures and their interdependencies begin to play important roles in the determinants of
Exchange rates. This study analyses the evolution of the exchange rate theories and
attempts to explain the new approaches in the literature such as Mundell-Fleming Model,
monetarist approach, portfolio balance theory, money substitution approach, interest rate
parity approach, rational expectation, new information approach, safe harboring approach,
speculative bubles theory, and the microeconomic structure of exchange rate market.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Nazım Öztürk
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Maliye Anabilim Dalı
2. Yazar
Yazar Adı: 
Yüksel Bayraktar
Yazar Ünvanı: 
Doktor
Yazar Üniversitesi: 
Kocaeli Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
11
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
157-191
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1720_pp_157-191.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. BILSON, John (1978), “The Monetary Approach to Exchange Rate: Some
Amprical Evidence”, IMF Staff Papers, 25 March 1978, s. 48-75.
2. BULUT Erol (2005), Döviz Ekonomisi (Piyasanın Mikro Yapısı), Platin Yayınları
Baskı, Ankara.
3. CARLSSON, Mikael, Johan LYHAGEN ve Par ÖSTERHOLM, (2007), Testing
Purchasing Power Parity in Cointegrated Panels, IMF Working Paper,
December 2007,
(http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2007/wp07287.pdf), (Erişim
Tarihi: 01.03.2010), s.1-22.
4. CLAASSEN, E.mil M., (1998), Global Monetary Economics, Oxford University
Press, New York.
5. CUSHMAN, O. David (2003), A Portfolio Balance Approach to the Canadian-
U.S. Exchange Rate, Semptember 2003,
(http://homepage.usask.ca/~doc658/PBpaper.pdf), (Erişim Tarihi:
1.03.2010), s.1-35
6. ÇAĞLAR, Ünal (2003), Döviz Kurları Uluslararası Para Sistemi ve Ekonomik
İstikrar, Alfa Yayını, 1. Baskı, İstanbul.
7. DOĞUKANLI, Hatice (2001), Uluslararası Finans, Nobel Kitapevi, Adana.
8. EĞİLMEZ, Mahfi (2003), “Kurlar Yükselirken Uyuyamam”, Radikal Gazetesi,
26.10. 2003.
9. ERTÜRK, Emin (1991), Türkiye İktisadında Yeni Bir Boyut Para İkamesi Kavram
Teori Oluşum Süreci ve Sonuçları, Uludağ Yayınları, 1. Baskı, Bursa.
10. ERTÜRK, Emin (1994), Döviz Ekonomisi, Der Yayınları, 1. Baskı, İstanbul.
11. ERTÜRK, Emin (2001), Uluslararası İktisat, Alfa Yayınları, 2. Baskı, İstanbul.
12. FAMA, Eugene F. (1970), “Efficient Capital Markets: A Review of Theory and
Empirical Work”, The Journal of Finance, Volume:25, Issue:2, Papers and
Proceedings of the Twenty-Eighth Annual Meeting of the American
Finance Association New York N. Y. December 28-30 1969, (May. 1970),
s.383-417.
13. FAMA, Eugene F. (1991), “Efficient Capital Markets: II”, The Journal of Finance,
Volume: 46, Issue: 5, (December 1991), s. 1575-1617.
14. FRENKEL, Jacob ve Carlos A. Rodriquez (1982), Exchange Rate Dynamics and
the Overshooting Hypothesis, NBER Working Paper No: 832, January
1982, s. 1-32.
15. GARTNER, Manfred (1993), Macroeconomics Under Flexible Exchange Rates,
London School of Economics Handbooks in Economics Series,
Manchester, 1993.
16. İNAN, Emre A., (2002), Kur Rejimi Tercihi ve Türkiye, Türkiye Bankalar Birliği
Yayını, İstanbul, Şubat 2002.
17. ISARD, Peter (1995), Exchange Rate Economics, Cambridge University Press,
New York.
18. İYİBOZKURT, Erol (2001), Uluslararası İktisat, Ezgi Kitapevi, Bursa.
19. KOURİ, Pentti, (1976), “The Exchange Rate and in the Balance of Payments
Short-Run and in The Long-Run: A Monetary Approach”, Scandinavian
Journal Economics, Vol:78, Issue: 2, Jun1976, s.280-304.
20. KÜÇÜKKALE, Yakup (1999),“Kayıt Dışı Ekonomi ve Para İkamesi”, İktisat
İşletme ve Finans, Yıl: 14, Sayı: 163, Ekim 1999.
21. MARKOWITZ, Harry (1952), “Portfolio Selection”, The Journal of Finance,
Vol :7, No :1 Mar. 1952, s.77-91.
22. MAGUD, E. Nicolas, Carmen REİNHART ve Kenneth ROGOFF, (2007), Capital
Controls: Myth and Reality A Portfolio Balance Approach to Capital
Controls, Federal Reserve Bank of San Francisco Working Paper Series,
May 2007,
(http://www.frbsf.org/publications/economics/papers/2007/wp07-
31bk.pdf), (Erişim Tarihi: 01.03.2010), s. 1-48.
23. MCKİNNON, Ronald (1994), “L’esprit et Les Règles des Accords de Bretton
Woods”, Problèmes Economiques (N:2394, 19 Octobre 1994):7-8.
24. MOLDELBROT Benoit (1966), “Forecasts of Future Prices Unbiased Markets and
“Martingale” Models”, Journal of Business, Volume: 39, Issue: 1, Part 2
Supplement on Security Pricing, (Jan., 1966), s.242-255.
25. OKSAY, Suna (2001), Döviz Kuru ve Ödemeler Bilançosu Politikaları: Türkiye
(1923-2000), Beta Yayınları, 1. Baskı, İstanbul.
26. ÖÇAL, Tezer, Ömer Faruk ÇOLAK, Selahattin TOGAY ve Kadir ESER, (1997),
Para Banka Teori Politika, Gazi Kitabevi, 1. Baskı, Ankara.
27. ÖZDEMİR, K. Azim ve Gülbin ŞAHİNBEYOĞLU, (2000), Alternatif Döviz Kuru
Sitemleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma Genel
Müdürlüğü Tartışma Tebliği, Eylül 2000,
(http://www.tcmb.gov.tr/research/discus/dpaper39.pdf), (Erişim Tarihi:
01.03.2010), s.1-11.
28. ÖZKARAMETE, Nazende (1996), “Türkiye’de Dolarizasyon ve Para İkamesi:
1990-1995”. Ekonomik Yaklaşım, Cilt 7, Sayı 20, Bahar 1996, s.99-105.
29. ÖZTÜRK, Nazım (2009), Dış Ticaret Kuram Politika Uygulama, Palme
Yayıncılık, 2. Baskı, Ankara.
30. ÖZTÜRK, Nazım (2002), “İMF’nin Değişen Rolü ve Gelişmekte Olan Ülke
Ekonomilerine Etkileri”, A.Ü. SBF Dergisi, Cilt:57, Sayı:4, Ekim-Aralık
2002, s. 95-125.
31. PARASIZ, İlker (2000), Para Banka ve Finansal Piyasalar, Ezgi Kitabevi, 7.
Baskı, Bursa.
32. PENTECOST, Eric J., (1993), Exchange Rate Dynamics: A Modern Analysis of
Exchange Rate Theory and Evidence, Edward Elgar Publishing Limited,
Vermont.
33. PLIHON, Dominique (1995), Döviz Kurları, (Çeviren: Mehmet Bolak, Haluk
Levent ve Ertuğrul Tokdemir), İletişim Yayınları: Cep Üniversitesi,
İstanbul.
34. SCHWARTZ, Anna J. (2000), “Do We Need a New Bretton Woods?”, Cato
Journal, (Vol. 20, No 1 Spring/Summer 2000):21-25.
35. SEYİDOĞLU, Halil (1994), Uluslararası Finans, Güzem Yayınları, 1. Baskı,
İstanbul.
36. SEYİDOĞLU, Halil (2003), Uluslararası İktisat, Güzem Yayınları, Geliştirilmiş
15. Baskı, İstanbul.
37. SEYREK, İsmail (2003), “Purchasing Power Parity and The Turkish Exchange
Rate”, Akdeniz Üniversitesi, İİBF Dergisi (6), 2003, s.151-169.
38. SÖDERSTEN, Bo ve Geoffrey REED (1994), International Economics,
Macmillan Pres, London.
39. TERRA, Maria Cristina ve Ana Lucia Vahia de Abreu (2005), Purchasing Power
Parity: The Choice of Price Index, April 2005,
(http://www.epge.fgv.br/portal/arquivo/1822.pdf ), s.1-42.
40. TOBIN, James (1958), “Liquidity Preference as Behavior towards Risk”, The
Review of Economics Studies, Volume: 25, Issue: 2, Feb 1958, s.65-86.
41. TOBIN, James (2008), Tobin Tax Initiative List of Principles: Multilateral
Cooperation to Tax Currency Speculations,
(http://www.ceedweb.org/iirp/princ.htm), (Erişim Tarihi: 02.04.2008).
42. TUNAY, K. Batu (2001), Hiperenflasyon ve Hiperenflasyon Sürecinde Para
İkamesi (Teori, Politika ve Uygulama), Beta Basım Yayım Dağıtım, 1.
Baskı, İstanbul.
43. TUNCA, Zafer (2005), Makro İktisat, Filiz Kitabevi, 4. Baskı, İstanbul.
44. ÜNSAL, Erdal (2005), Uluslararası İktisat Teori Politika ve Açık Ekonomi
Makro İktisadı, İmaj Yayınevi, 1. Baskı, Ankara.
45. VISSER, Hans (2000), A Guide to International Monetary Economics Exchange
Rate Theories Systems and Policies, Edward Elgar Publication,
Cheltenham / U. K.
46. VOGET, Johannes (2004), Testing for Relative Purchasing Power Party, April
2004, (http://center.uvt.nl/phd_stud/voget/timeseriespaper.pdf), (Erişim
Tarihi: 01.03.2010), s.1-16.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.