TÜRK MODERNLEŞMESİ SÜRECİNDE MİTHAT PAŞA

Makalenin İngilizce İsmi: 
Mithat Pasha In Turkish Modernization Period
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Tanzimat
Mithat Paşa
Türk Modernleşmesi
Türkçe Özet: 

Bu çalışma, Türk modernleşmesinin en önemli figürlerinden bir olan Mithat
Paşa’nın modernleşme anlayışı ve politikaları üzerine odaklanmaktadır. Mithat Paşa’ya
kadar Osmanlı’daki reform çabaları, daha çok devletin içte ve dışta etkinliğini artırmaya
dönük politikalardan ibaretti. Mithat Paşa ise modernleşmenin nesnel koşullarını hazırlama
ve onu bir toplumsal değişim süreci haline sokma yönünde bir seferberlik başlattı. Zira ona
göre Batı karşısında alınan yenilgiler dizisine son vermek için, devletle birlikte toplumsal
yapıda da modernleşme yönünde bir açıklık yaratmak gerekiyordu. Böylesi bir sahici
değişimin manivelası ise ekonomiydi. Bu nedenle o, kırk yılı aşan devlet hizmeti süresince
iktisadi kalkınma konularına özel bir önem atfetti. Zira Batı’dan aktarılan modern kurum ve
değerler, ancak onlara kaynaklık eden iktisadi koşulların yaratılması durumunda işlerlik
kazanabilirdi. Türk modernleşmesi üzerine yeniden düşünmek ve bu süreçte atılan
adımların niçin kimi zaman aksi sonuçlar verebildiği sorusuna cevap bulmak açısından
Mithat Paşa’nın çabaları bir gösteren işlevi görebilecek düzeydedir. Ki zaten bu çalışmayı
yönlendiren en temel motivasyon da budur

Key Words: 
Restructuring
Mithat Pasha
Turkish modernization.
İngilizce Özet: 

This study focuses on politics and apprehension about modernization of Mithat
Pasha who is one of the most important figures of Turkish modernization. Politics about
reform studies in Ottoman Empire thru Mithat Pasha was generally about the politics that
concerns increasing the strength of government at inside and outside. Mithat Pasha started
a campaign which changes modernization into a social change period and preparation of
universal conditions. According to him, to end defeats which are taken against West, there
should be a phase that concerns modernization in social structure. The key point of such a
change was economics. For that reason, he overexerted so much in the mean of economical
development during his social serve which exceeds 40 years. But the modern institutes and
morals which have been transferred from West can work only if the economical conditions
which source them are created. To rethink about the Turkish modernization and to find
some answers about the reasons of why the steps which are taken on that issue arrive at the
conclusion in such negative situations, Mithat Pasha’s works is an example and evidence.
Moreover, this is the basic motivation resource to direct this study.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
İlyaz Söğütlü
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Bilecik Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Kamu Yönetimi Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
11
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
101-113
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1717_pp_101-113.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. AKŞİN, Sina (1997), “Siyasal Tarih (1789-1908)”, Türkiye Tarihi Cilt 3: Osmanlı
Devleti 1600-1908, Cem Yayınevi, İstanbul.
2. AHMET RIZA (2004), Batı’nın Politik Ahlaksızlığı, Türkçesi: Ergun Göze,
Boğaziçi Yayınları, İstanbul.
3. BERKES, Niyazi (2002), Türkiye’de Çağdaşlaşma, Yay. Haz: Ahmet Kuyaş, Yapı
Kredi Yayınları, İstanbul.
4. BAYKAL, Bekir Sıtkı (1964), Mithat Paşa- Siyasi ve İdari Şahsiyeti-, Kral
Matbaası, Ankara.
5. ÇETİNSAYA, Gökhan (2002), “Kalemiye’den Mülkiye’ye Tanzimat Zihniyeti”
Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt:1, Ed., Mehmet Ö. Alkan ,
İletişim Yay., İstanbul.
6. DAVİSON, Roderic H. (2005), Osmanlı İmparatorluğu’nda Reform, 2.Baskı, Çev.
Osman Akınhay, Agora Kitaplığı, İstanbul.
7. ECEVİT, Bülent (2009), Mithat Paşa ve Türk Ekonomisinin Tarihsel Süreci,
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
8. GELLNER, Ernest (1992), Uluslar ve Ulusçuluk, Çev. Büşra Ersanlı Behar-Günay
Göksu Özdoğan, İnsan Yayınları, İstanbul.
9. İNAL, Mahmut Kemal (1969), Son Sadrazamlar, III. Cüz, Dördüncü Basılış, Milli
Eğitim Basımevi, İstanbul.
10. İNALCIK, Halil veMehmet SEYİTDANLIOĞLU (2006), Tanzimat-Değişim
Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, Derl.:Halil İnalcık-Mehmet
Seyitdanlıoğlu, 2.Baskı, Phoenix Yayınevi, Ankara.
11. KARPAT, Kemal H. (2006a), “Osmanlı Devleti’nin Dönüşümü 1789-1908”,
Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, Çev. Dilek Özdemir,
İmge Yay., Ankara.
12. KARPAT, Kemal H. (2006b), “Osmanlı Parlamentosu ve Sosyal Açıdan Önemi”,
Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, Çev. Dilek Özdemir,
İmge Yay., Ankara.
13. MİTHAT PAŞA (1997), Tabsıra-i İbret (Hayatım İbret Olsun), Cilt:1, Haz: Osman
Selim Kocahanoğlu, Temel Yayınları, İstanbul.
14. NAMIK KEMAL (2005), Osmanlı Modernleşmesinin Meseleleri, Bütün
Makaleleri 1, Haz: Nergiz Yılmaz Aydoğdu-İsmail Kara, Dergâh
Yayınları, İstanbul.
15. ORTAYLI, İlber (2007), “Mithat Paşa’nın Vilayet Yönetimindeki Kadroları ve
Politikası” Batılılaşma Yolunda, Merkez Kitaplar, İstanbul.
16. PRENS SABAHATTİN (1999), Türkiye Nasıl Kurtarılabilir? Ve İzahlar,
Çeviriyazı: Fahri Unan, Ayraç Yayınları, Ankara.
17. SOMEL, Selçuk Akşin (2002), “Osmanlı Reform Çağında Osmanlıcılık
Düşüncesi” Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt1: Tanzimat ve
Meşrutiyet’in Birikimi,4.Baskı, Ed. Mehmet Ö. Alkan, İletişim Yayınları,
İstanbul.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.