OSMANLI İMPARATORLUĞUNUN İKTİSADİ ÇÖKÜŞÜ VE ATATÜRK DÖNEMİ İKTİSAT POLİTİKALARI

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Economical Fall Of Ottoman Empire And Economic Politics Of The Time Period Of Ataturk
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Türkiye Ekonomisi
İktisat Politikası
Karma Ekonomi
Denk Bütçe
Türkçe Özet: 

19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Avrupa’daki uluslar için açık bir pazar haline
gelmiştir. Savaşların kaybedilmesi ile ekonomik çöküş başlamış, kapitülasyonlar ve Sanayi
Devriminin getirdiği yeniliklere yabancı kalmak da imparatorluğun yıkımını kaçınılmaz
kılmıştır. Kapitülasyonlar nedeni ile yabancı sermaye Osmanlı’ya gelerek Osmanlı
ekonomisinin temelinden sarsılmasına neden olurken teknolojik geri kalmışlık da ayağa
kalkma umutlarını yok etmiştir. Birinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından 1920 ve 1922
yılları arasında Kurtuluş mücadelesi verilmiştir. 1923 yılında yeni Türk Devleti
kurulduğunda Osmanlı döneminden kalan çok kötü bir ekonomi, miras olarak
devralınmıştır.

Key Words: 
Turkish Economy
Economic Policy
Mixed Economy
Balanced Budget
İngilizce Özet: 

In 19th century, Ottoman Empire has become a free market for the European
Nations. The economical fall has started with the losses of the wars by the way
capitulations and becoming stranger to the innovations that Industry Revolution has
brought made the fall of empire ineluctable. Because of capitulations, foreign capital
owners has invested on Ottoman market easily and caused a deep destruction on Ottoman
economy. By the way, technologic backwardness has destroyed the hope of getting better.
Just after the First World War, the struggle of independence has been given between the
years of 1920 and 1922. When the foundation of new Turkish government In 1923, a very
bad economy has been took over.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Serdar ÖZTÜRK
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Maliye Anabilim Dalı
2. Yazar
Yazar Adı: 
Fatih Yıldırmaz
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2009
Cilt/Sayı: 
10
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
145-165
Referanslar: 

1. AKALIN, Güneri (2008), Atatürk Dönemi Maliye Politikaları, Ankara, T.C.
Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkalığı Yayın No: 2008/384.
2. AKGÜÇ, Öztin (2001) Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı Devletinden Aldığı
Ekonomik Miras, İlhami Azkan(Der.), Ulusal Sorunlar ve Demokratik
Çözüm Yolları, (ss. 4-5), Bursa: Ekin Kitabevi.
3. AKTAN, Okan H. (1998), “Atatürk’ün Ekonomi Politikası: Ulusal Bağımsızlık ve
Ekonomik Bağımsızlık”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi,
Cumhuriyetin 75. Yılı Özel Sayısı.
4. ARMAOĞLU, Fahir (1983), 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Ankara, İş Bankası Yayını.
5. ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ 1, (1989).
6. ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ 2, (1989).
7. ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ 3, (1989).
8. ATASAGU, Y.S. (1940), Türkiye’de Zirai Kredi Kooperatifleri (1929–1939)
9. AYBARS, Ergün (2006), Atatürkçülük ve Modernleşme, 1. Basım, İzmir, Zeus
Kitabevi.
10. AYSAN, Mustafa (1981), Atatürk’ün Ekonomi Politikası, Kırklareli, Sermet
Yayınları.
11. BERKES, Niyazi (1972), 200 Yıldır Neden Bocalıyoruz?, Ankara, Cumhuriyet
Yayınları.
12. BİLGE, Köksal (1973), Türkiye’de İktisadi Politikanın Gelişimi, İstanbul, Yapı
Kredi Yayınları.
13. BORATAV, Korkut (1967), 1923–1939 Yıllarının İktisat Politikası Açısından
Değerlendirilmesi, İstanbul, Say Yayınları.
14. BULUTAY, Tuncer, vd. (1974), Türkiye Milli Geliri: 1923–1948, Ankara.
15. CEZAR, Yavuz (1986), Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi,
İstanbul, Alan Yayıncılık.
16. ÇAVDAR, Tevfik (1973), Osmanlı İmparatorluğunun Yarı Sömürge Oluşu,
İstanbul, Ant Yayınları.
17. ÇELEBİCAN, Güngör (1977), Atatürk Döneminde Para-Kredi Siyaseti ve
Kurumlaşma Hareketi, İstanbul.
18. DERİN, Haldun (1940), Türkiye’de Devletçilik, İstanbul.
19. DİVİTÇİOĞLU, Sencer (1982), Asya Tipi Üretim Biçimi ve Osmanlı Toplumu,
İstanbul, Ar Yayınları.
20. ELİÇİN, Emin Türk (1970), Kemalist Devrim İdeolojisi, İstanbul, Ant Yayınları.
21. ERGİN, Feridun (1977), Atatürk Zamanında Türk Ekonomisi, İstanbul, Yaşar
22. Eğitim ve Kültür Vakfı Yayınları.
23. EROĞLU, Hamza (1984), Atatürk Ve Devletçilik, İstanbul, Say Yayınları.
24. GÖKALP, Ziya (1976), Türkçülüğün Esasları, İstanbul, T.C Kültür Bakanlığı
Yayınları.
25. İLHAN, Suat (1983), Atatürk Ve Askerlik, Ankara, TTKY.
26. İNAN, Afet (1974), Vatandaş İçin Medeni Bilgiler ve Mustafa Kemal Atatürk’ün
El Yazıları, Ankara, T.T.K.Yayınları.
27. KANTEMİR, Dimitri (1998), Osmanlı İmparatorluğunun Yükseliş ve Çöküş
Tarihi, Cumhuriyet Yayınları.
28. KASABA, Reşat (1993), Osmanlı İmparatorluğu ve Dünya Ekonomisi, İstanbul,
Belge Yayınları.
29. KEPENEK, Yakup(2001), Ekonomik Açıdan Değerlendirme, İlhami Azkan(Der.),
Ulusal Sorunlar ve Demokratik Çözüm Yolları, (ss. 36-37), Bursa: Ekin
Kitabevi.
30. KEPENEK, Yakup (2009), Türkiye Ekonomisi, İstanbul, Remzi Kitabevi,
31. KORAY, Meryem (2005), Sosyal Politika, 2. Baskı, Ankara, İmge Kitabevi.
32. KURUÇ, Bilsay (1987), Mustafa Kemal Döneminde Ekonomi, Ankara, Bilgi
Yayınevi.
33. LAUFENBURGER, H. (1941), İktisadi Sahada Devletin Müdahalesi (Çev. Zekai
APAYDIN), İstanbul.
34. LEONTYEV, Lev (1968), Politik Ekonominin Esasları, (Çev. Mete Ergin ),
İstanbul, İzlem Yayınları.
35. MANTRAN, Robert (1991), Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, 21. Basım, İstanbul,
Say Yayınevi.
36. MISIRLIOĞLU, M.K. 1929 Buhranı ve Harcama Politikalarımız.
37. OKYAR, Osman (1995), Atatürk ve Devletçilik Politikası, T.T.K Yayınları.
38. OYAL, E.(1981), Karma Girişimlerde Kamu Katılımları Ve Türkiye’deki
Uygulama, Ankara, TODAIE Yayını.
39. ÖKÇÜN, Gündüz (1968), Türkiye İktisat Kongresi 1923, Ankara, Siyasal Bilgiler
Fakültesi Yayını.
40. ÖLMEZOĞULLARI, Nalân (1998), İktisadi Sistemler, Ankara, Ezgi Kitabevi.
41. ÖZTÜRK, Kazım (1969), Cumhurbaşkanının T.B.B.BM’ni Açış Nutukları,
İstanbul, Ak Yayınları.
42. PAMUK, Şevket (2008), Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme, İktisat
Politikaları ve Büyüme, 1. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel
Yayın: 1611.
43. SAHA, Meray (1971), Lozan Barış Konferansı, Tutanaklar, Belgeler, Ankara,
Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
44. SAYAR, Ahmet (1996), “Atatürk’ün İktisat Kafasına Dair Düşünceler”, İ.Ü.S.B.F
Dergisi, Sayı: 15.
45. SOYSAL, İbrahim (1965), Türkiye’nin Dış Münasebetleri ile İlgili Başlıca Siyasi
Antlaşmalar, Ankara, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
46. SİLİER, O. (1980), “Türkiye’de Tarımsal Yapının Değişimi”, İstanbul, Boğaziçi
Üniversitesi Yayını.
47. STEİNHAUS, Kurt (1973), Atatürk Devrimi Sosyolojisi, (Çev.M.Akkaş), İstanbul,
Sander Yayınları.
48. SÜLKER, Kemal (1998), Dünya’da ve Türkiye’de İşçi Sınıfının Doğuşu, İstanbul,
Cumhuriyet Yayınları.
49. TABAK, Faruk (1978), Osmanlıda Toprak Mülkiyeti ve Ticari Tarım, İstanbul,
Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
50. TEKELİ, İlhan ve Selim İLKİN (2009), 1929 Dünya Buhranında Türkiye’nin
İktisadi Politika Arayışları, Türkiye Belgesel İktisat Tarihi: 1, 1. Basım,
İstanbul, Bilge Kültür Sanat Yayın.
51. TEZEL, Yahya S. (1986), Cumhuriyet Döneminin İktisat Tarihi (1923-1950),
Ankara, Yurt Yayınları.
52. TÜMERTEKİN, Erol (1962), Beşeri ve İktisadi Coğrafyaya Giriş, İstanbul, Toker
Yayınları.
53. ÜLKEN, Yüksel (1981), Atatürk’ün İktisadi Kişiliği, Atatürk Dönemi İktisat
Politikası, İstanbul, İ.Ü.İ.F.M.C. Yayınları.
54. YENAL, Oktay (2003), Cumhuriyet’in İktisat Tarihi, 1. Basım, İstanbul, Homer
Kitabevi,
55. YILDIRIM, Nesrin (2006), Atatürk’ün İktisadi Egemenlik İlkesinin Kalkınma
Politikaları, 1.Baskı, Ankara, Platin Yayınları.
56. YILMAZ, Şiar (1988), “1923’den Bu Yana Ekonomi Politikaları: Devletçilikten
Devletin Tasfiyesine”, Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Cilt: XXII, Sayı: 213,
s.33.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.