ATATÜRK HUKUK DEVRİMİ ÜZERİNE

Yayının 2. Dildeki İsmi: 

Dergi Adı: 

Yayın Yılı: 

  • 1982-1983

Cilt: 

  • 48

Sayı: 

  • 1-4

Sayfa Aralığı:: 

183-194

Yayın Dili: 

  • Türkçe

Yazar Bilgileri: 

Yazar Adı: 

Yazar Akademik Ünvanı: 

  • Profesör

Özet (Orjinal Dil): 

Hukuk ile toplumsal değişme arasında sıkı bir bağlantı vardır. Belirli bir toplum yapısının doğmasından, hukuk kuralları da elbette gerektiğinde ilham alacak, bazen de bu kurallardan sorumlu tutulacaktır. * Hukuk, uygulandığı toplumun toplumsal, ekonomik şartlarım sadece yansıtmaz, ayni zamanda bu şartlar üzerinde etkili de olur. Hukuk düzeninin, "bir milletin geçmişinin ürünü" olduğu, başka bir deyişle, "sun'î" hukuk kuralları ile toplumsal yapıya ters düşülmemesi gerektiği ileri sürülür. Bu görüş, klâsik olan görüştür. Daha yeni görüşler, hukukun "toplumsal mühendislik" aracı olduğunu savunmaktadır. Bu anlayışa göre, hukuk, basit bir üst yapı kurumu olmaktan çıkar, toplumsal değişmenin motoru telâkki edilir. Böyle bir eğilime, Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde ve yeni Türk Devletinin kuruluşu, oluşumu döneminde rastlanmaktadır. Gerçekten, Kemalist düşünce sisteminde, başka bir deyişle, Atatürk devrim düşüncesi sisteminde, çeşitli ve köklü dönüşümler içinde (lâiklik, takvim, yazı, şapka, metrik sistem vb.) en önemlilerinden biri olarak Hukuk Devrimi de, Batı Hukuk düzeninden ve kültüründen (benimsenerek) aktarılan kanunlarla gerçekleştirilmiştir. Türkiye'nin yöneticileri, başta Mustafa Kemal, Türk toplumunun çoğunluğunun nabzını dinlemekten çok, Türkiye'nin Batı uygarlığı düzeyine ulaşmasını bir açıdan kanunlarla gerçekleştirmeyi amaçlamışlardır.

Referanslar: 

Ahmet Mumcu, Ankara Adliye Hukuk Mektebi'nden Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine (1925-1975) Ankara, 1977.
Artun Ünsal, Toplumsal Değişme ve Hukuk, Hacettepe, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, c. 4, Sayı: 1, ıl972.
Ergun özsunay, Türkiye'de Yabancı Hukukun Benimsenmesi Hareketi İçinde Türk Medenî Kanununun Anlamı ve Önemi, Medenî Kanunun 50. Yü Sempozyumu, 1. Tebliğler İstanbul, 1973.

PDF Dosyası: