Reel ücretler ile istihdam düzeyi arasındaki ilişki ekonomi teorisinde uzun süredir tartışmalı bir konudur. Bu bakımdan bu çalışma reel ücretler ile istihdam düzeyi arasında uzun dönem bir ilişkinin varlığını ve yönünü araştırmaktadır. Bu amaçla Türkiye’nin 1988:1’den 2008:4’e çeyrek dönemlik özel imalat sanayi verilerine eşbütünleşme ve nedensellik testleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar reel ücretler ile istihdam düzeyi arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığını göstermektedir. Bu ilişkinin yönü incelendiğinde elde edilen sonuçlar Neo-Klasik ekonomistlerin görüşünü desteklemektedir. Buna göre, reel ücretlerdeki bir azalma istihdam düzeyini artırmaktadır.
Bu çalışmanın amacı büyüme, dış ticaret ve beşeri sermaye arasındaki ilişkiyi Türkiye örneğinde test etmektir. Uzun dönemli ilişkinin testinde eşbütünleşme analizi, kısa dönemli ilişkinin testinde ise FIML metodu ve Granger nedensellik testi kullanıl-mıştır. Kısıtlanmamış eşbütünleşme analizinde gelir düzeyi ile dış ticaret hacmi ve be-şeri sermaye; FIML metodu ile yapılan analizde ise büyüme ile dış ticaret hacmindeki değişmenin iki gecikmeli değeri arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Granger nedensel-lik ilişkisi gelirden dış ticaret hacmi ve beşeri sermayeye doğru çıkmıştır.
